TỤC CƯỚI HỎI NGƯỜI H'MÔNG TÂY BẮC Khách sạn Hoà Bình

TỤC CƯỚI HỎI NGƯỜI H’MÔNG TÂY BẮC

Người H.mông vốn là nhóm sắc dân vốn kỳ bí với nhiều người. Họ có nguồn gốc từ Trung Quốc và được gọi là Miêu. Nhóm đầu tiên du cư sang Việt Nam khoảng thế kỷ 16.

Người H’mông luôn sống ở các vùng núi cao, cách xa các nhóm dân tộc khác và khá khép kín. Họ cos tập quán du canh du cư, mỗi một làng bản giống như một đại gia đình vậy.

Ngày nay, dù tiếp xúc và giao lưu với người xuôi nhiều mà họ cũng có nhiều thay đổi và ít khép kín hơn.

Tuy vậy, nhiều phong tục tập quán cổ truyền của họ vẫn giữ nguyên như ngàn năm trước. Những tập tục của hj khá khắt khe và đều mang những ý nghĩa thực tế rất cao. Có lẽ do sự khắt khe và tuân thủ một cách tuyệt đối mà người H’mông vẫn giữa được nguyên vẹn giá trị của truyền của mình.

Tục cưới hỏi của người H’mông là một tập tục đẹp và mang nhiều ý nghĩa rất hay.

10986890_669979316445864_5690467766566558180_n

Người H’mông lập gia đình sớm lắm, nhưng không có nghĩa là không có tình cảm trước. Họ vốn không nhiều ngày lễ hội trong năm, có lẽ do tập quán du canh du cư lâu đời. Bây giờ họ chỉ có hai ngày hội lớn là ngày chợ tình và ngày tết cổ truyền của họ.
Ngày ấy ai ai cũng ăn mặc thật đẹp, để giành nhiều tiền để đi chơi. Vui nhất vẫn là các cô cậu thanh niên. Họ tìm bạn tình, thể hiện những nét đẹp nhất có thể có, rủ nhau đi chơi, tâm sự.

keo-vo
Sau những tìm hiểu đó, họ đi thêm một bước nữa là thoả thuận việc chọn ngày để “bắt”.
Chàng trai nhờ một vài người bạn, buổi tối lẻn đến nhà cô gái để bắt. Khi bắt sẽ hô lên để bố mẹ cô gái biết mà không can thiệp. Cô gái cũng chống cự hăng lắm, tuỳ trường hợp thôi. Bắt về phải trước 12h đêm. Nếu sau 12h thì đêm đó không tính.
Đêm đầu cô gái sẽ bị canh giữ và ngủ với em gái chàng trai, nếu không có em gái thì ngủ với mẹ.
Sáng hôm sau bố chàng trai sẽ lấy một tờ giấy bản (giấy người H’mông tự làm, có ý nghĩa gần như vàng mã) rồi đốt và hơ lên cột chính gần bàn thờ để ma nha biết.
Từ lúc đó cô gái không bị canh nữa mà để tự do đến hết 3 đêm. Nếu không muốn thì cô gái có thể về nhà. Nghĩa là không đồng ý, chàng trai sẽ không được phép bắt lại nữa, kể cả muốn.
Cũng từ đêm thứ hai chàng trai có thể vào ngủ với cô gái, việc chàng trai ngủ cùng nhằm làm cho cô gái an tâm hơn. Hai người vẫn không được làm chuyện vợ chồng cho đến khi cưới xong và làm lễ nhận ma của nhà trai đối với cô gái. Hết ba ngày sẽ có đại diện nhà trai đưa cô gái về nhà và xin làm thủ tục ăn hỏi và cưới.
Sau khi cưới xong mới làm lễ nhập ma ở nhà chàng trai và từ đó cô gái chính thức là người nhà chồng. Chàng trai cũng đến nhà vợ và làm lễ tương tự để tổ tiên nhà gái che trở.

Lễ ăn hỏi thì khá đơn giản, nhà trai tự làm ở nhà mình một số mâm cỗ để mời họ hàng thân thuộc. Họ cũng mang đến nhà gái một con lợn khoảng 40kg và vài chục lít rượu. Khi mang đến nhà trai phải cử người làm cỗ giỏi để đi kèm và làm cỗ cho nhà gái.

Sau lễ ăn hỏi sẽ thống nhất chọn ngày làm lễ cưới.

Lễ cưới là một ngày quan trong trong bản, mọi người trong bản đều tham gia với những bộ quần áo đẹp nhất.

Theo qui định chung của cộng đồng mà nhà trai phải mang đến nhà gái những gì. Người H’mông ở Hòa Bình và Vân Hồ (Sơn La) thống nhất với nhau là:

images

Nhà trai phải mang đến nhà gái một con lợn được làm sạch sẽ, cắt đầu, bỏ lòng ra. Phần thân còn lại phải đạt 100kg, thừa thì nhà trai cắt mang về. Thiế dưới 10kg thì có thể thỏa thuận bù bằng tiền, nếu thiếu trên 10kg phải thịt cọn khác. Phần đầu và lòng cũng vẫn phải mang đến nhà gái.

Con lợn đó phải thật béo, độ dày của mỡ cũng như phần thịt nạc phải đạt bằng ba ngón tay người lớn.

Rượu thì qui định là 30 lít rượu ngô.

Với yêu cầu về con lợn như vậy theo cách giải thích là để các chàng trai trẻ phải chịu khó chăm chỉ và ý nghĩa của việc lấy vợ là không dễ dàng, từ đó biết yêu thương và hiểu giá trị của người vợ.

Trước khi mang rượu và lợn đến nhà gái, nhà trai chọn một người có uy tín trong bản, làm cỗ giỏi. Nhà trai sẽ làm lễ tại nhà để báo với ma nhà công việc của người đại diện cho nhà trai. Để ma nhà che trở và phù hộ. Làm cỗ mọi người nhà gái ăn ngon, không ai bị đau bụng. Đi đường an toàn, đến nhà gái uống được nhiều rượu khi về nhà vẫn an toàn…

Sau việc cưới hỏi, đón được cô dâu về, nhà trai sẽ làm một cái lễ nữa, lễ này gọi là báo với ma nhà là gia đình có thêm thành viên mới, xin ma nhà che trở. Sau đó hai vợ chồng mới lại sang nhà gái làm lễ tương tự.

Từ đó hai người mới chính thức làm vợ chồng với nha.

Trần Vĩ – DLHB

Comment

Khách sạn Hoà Bình  <   Tin tức  <   Văn hóa ẩm thực  <   Măng đắng Hoà Bình